Zabytki w gminie Człuchów

Gmina Człuchów – szlaki turystyczne – ciekawe miejsca, co warto zobaczyć

W gminie Człuchów znajdują się następujące zabytki:

• BARKOWO – kościół p.w. św. Trójcy, murowany z pocz. XX w.; sześć budynków mieszkalnych z poł. XIX w. i z pocz. XX w.; młyn murowany z pocz. XX w.
• BISKUPNICA – cmentarz ewangelicki z I poł. XIX w. (nr rej. A- 7),  kościół filialny p.w. Św. Krzyża, neoromański, z kostki granitowej, zbudowany w 1885 r.; budynek mieszkalny murowany z k. XIX w. z murowanym budynkiem gospodarczym z k. XIX w.; budynek mieszkalny o konstrukcji szachulcowej z II poł. XIX w. i murowana stodoła z k. XiX w.;
• BRZEŹNO – cmentarz ewangelicki z I poł. XIX w. (nr rej. A- 11); zespół budynków folwarcznych murowanych z pocz. XX w.;
• BUKOWO – zespół budynków folwarcznych murowanych z lat 1930;
• CHRZĄSTOWO – dwa budynki mieszkalne drewniane z II poł. XIX w.;  budynek mieszkalny murowany z II poł. XIX w.; budynek mieszkalny o konstrukcji szachulcowej z II poł. XIX w.;
• DĘBNICA – kościół parafialny p.w. Św. Krzyża, murowany z 1894 r.; wieża drewniana z 1796r.; budynki mieszkalne drewn./murowany: 1 – z poł. XIX w. 2 – z k. XIX w.;  budynek mieszkalny murowany z poł. XIX w.; budynek mieszkalny murowany z pocz. XIX w.; 2 – budynki mieszkalne murowane z pocz. XX w.; budynek gospodarczy murowany z k. XIX w.; budynek mieszkalny drewniany z 1785 r. i z II poł. XIX w.;
• GLĘDOWO – kościół filialny p.w. Narodzenia NMP, murowany, wieża – XV w., nawa – XVIII w. wraz z cmentarzem przykościelnym, katolickim z XVIII w. (nr rej. A – 49); 2 budynki mieszkalne murowane z pocz. XX w.; budynek mieszkalny drewniany: z I poł. XIX w. oraz trzy budynki z II poł. XIX w., kapliczka przydrożna murowana z 1862 r.;
• JAROMIERZ – kuźnia murowana z końca XIX w., budynek mieszkalny murowany z 1910 r.;
• JĘCZNIKI WLK. – budynek mieszkalny murowany z k. XIX w.; dawny dwór murowany z poł. XIX w.; zespół budynków folwarcznych murowanych z pocz. XX w.;
• KIEŁPIN – kościół filialny p.w. Św. Andrzeja Apostoła, o konstrukcji szachulcowej, otynkowany, zbudowany w 1788 r., remontowany w 1830 r.; jednonawowy, z sześcioboczną wieżą frontową wraz z cmentarzem przykościelnym, ewangelickim katolickim z XVIII w. (nr rej. A – 59); budynek mieszkalny murowany z poł. XIX w.; pałac murowany z 1907 r.; zespół budynków folwarcznych murowanych z lat 1900-1938; zespół folwarczny murowanych z pocz. XX w.;
• KRĘPSK – kościół filialny p.w. Wszystkich Świętych konstrukcji szachulcowej, oszalowany, zbudowany w latach 1737-41; jednonawowy z wtopioną wieżą frontową wraz z cmentarzem przykościelnym, katolickim z XVIII w. (nr rej. A – 67); szkoła murowana z 1907 r.; 2 budynki mieszkalne drewniane z II poł. XIX w.; budynek mieszkalny murowany z pocz. XX w.; budynek mieszkalny drew./mur/ z k. XIX w.; zespół budynków folwarcznych murowanych z około XIX w.;
• NIEŻYWIĘĆ – budynek szkoły, murowany z pocz. XX w.;
• POLNICA – kościół parafialny p.w. Św. Św. Trójcy konstrukcji szachulcowej z 1737 r. wraz z cmentarzem przykościelnym, katolickim z 1780 r. (nr rej. A – 108); budynek mieszkalny murowany z 1906 r.; budynek mieszkalny o konstrukcji szachulcowej z poł. XIX w.; kościół rzym.- kat. p.w. Św. Józefa, murowany z 1912 r.;
• RYCHNOWY – kościół parafialny p.w. Św. Trójcy i Św. Jadwigi z1901 –1902 r.; trzy budynki mieszkalne drewniane  z II poł. XIX w.; budynek mieszkalny drew./mur. z I poł. XIX w.; zespół folwarczny murowany lata 30-te XX w.;
• WIERZCHOWO – kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Szkaplerznej, murowany z lat 1928 – 1930; kościół filialny p.w. Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych, murowany z lat 20 –tych XX w.; zespół budynków folwarcznych murowanych z pocz. XX w.;
• STOŁCZNO – park przypałacowy w stylu krajobrazowym z poł. XIX w (nr rej. A – 342). Strefy ochrony konserwatorskiej obejmują zabytkowe układy historycznych miejscowości i zostały wyznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Człuchów.

Na terenie gminy znajdują się 62 stanowiska do badań i nadzoru archeologicznego. Stanowiska archeologiczne wpisane, przeznaczone do wpisania do rejestru zabytków oraz przeznaczone do bezwzględnego zachowania wraz z ich strefami ochrony krajobrazowej to:

• BARKOWO – 12 obiektów kulturowych, grodzisko wczesnośredniowieczne IX – X w.;
• BISKUPNICA  – grobowiec megalityczny, cmentarzysko kurhanowe,
• CHRZĄSTOWO – cmentarzysko kurhanowe 11 kurhanów, cmentarzysko kurhanowe 3 kurhany, cmentarzysko kurhanowe 3 kurhany z kręgami,
• KRĘPSK –  5 osad wczesnośredniowiecznych VIII-IX w.; grodzisko i osada wczesnośredniowieczna VIII – IX w.;
• PŁONICA – cmentarzysko,
• SIEROCZYN – grodzisko wczesnośredniowieczne.

Ponadto znajduje się na terenie gminy 20 stref obserwacji archeologicznej. Na terenie gminy Człuchów do rejestru zabytków zostało wpisanych 7 obiektów, w ewidencji konserwatorskiej dzieł budownictwa i architektury znajduje się 53 obiekty.

Gmina Człuchów – ciekawe miejsca w okolicy, co warto zobaczyć

Zdjęcia Gmina Koczała