Kościół pw. św. Stanisława Kostki w Lubowidzu

Kościół pw. św. Stanisława Kostki w Lubowidzu to jeden z ciekawszych zabytków tej niewielkiej miejscowości położonej nad Jeziorem Lubowidzkim, niedaleko Lęborka. Ceglana świątynia pochodzi z początku XX wieku i wyróżnia się charakterystyczną bryłą z wieżą, której najwyższa kondygnacja została wykonana w konstrukcji ryglowej. Kościół powstał w 1909 roku dla miejscowej społeczności ewangelickiej, natomiast obecnie pełni funkcję katolickiego kościoła filialnego pw. św. Stanisława Kostki i należy do parafii św. Brata Alberta w Mostach.

Historia kościoła w Lubowidzu

Świątynia została wzniesiona w 1909 roku, kiedy Lubowidz znajdował się w granicach Niemiec. Powstała jako kościół ewangelicki i służyła miejscowej społeczności protestanckiej. Po zakończeniu II wojny światowej i zmianach ludnościowych na Pomorzu obiekt został przejęty przez Kościół katolicki. Dziś nadal pełni funkcje sakralne i jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych zabytków miejscowości.

Wartość historyczna świątyni została potwierdzona wpisaniem jej do rejestru zabytków. Kościół objęto ochroną konserwatorską 29 czerwca 2000 roku. Dzięki temu zachowaniu podlegają zarówno sama bryła budowli, jak i jej najważniejsze elementy architektoniczne i wyposażenie.

Neogotycka architektura świątyni

Kościół jest jednonawową budowlą wzniesioną z czerwonej cegły na planie prostokąta. Do głównej części świątyni przylega węższe prezbiterium oraz zakrystia. Elewacje zostały podzielone przyporami, pomiędzy którymi znajdują się duże okna. Całość utrzymana jest w stylu neogotyckim, który na przełomie XIX i XX wieku był bardzo popularny w budownictwie sakralnym na Pomorzu.

Najbardziej charakterystycznym elementem kościoła jest kwadratowa wieża. Jej dolna część została wykonana z cegły, natomiast najwyższa kondygnacja posiada konstrukcję ryglową z ceglanym wypełnieniem. Wieżę przykrywa czterospadowy dach zakończony smukłą iglicą i krzyżem. Połączenie czerwonej cegły z ciemniejszym szkieletem konstrukcji ryglowej sprawia, że kościół dobrze wyróżnia się wśród zabudowy Lubowidza.

Wnętrze kościoła św. Stanisława Kostki

Wnętrze świątyni jest niewielkie i stosunkowo proste, ale zachowało kilka interesujących elementów historycznego wyposażenia. Nad nawą znajduje się drewniane sklepienie o formie kolebkowej, natomiast prezbiterium posiada bardziej dekoracyjne sklepienie. Zachował się również drewniany chór muzyczny.

Szczególną uwagę zwracają witraże, w tym figuralne przedstawienie Chrystusa znajdujące się w prezbiterium. Kolorowe przeszklenia wprowadzają do wnętrza więcej światła i dobrze komponują się z surową ceglaną architekturą świątyni.

Zabytkowe organy Grüneberga

Jednym z najcenniejszych elementów wyposażenia kościoła są organy wykonane w 1909 roku przez Barnima Grüneberga, znanego szczecińskiego organmistrza. Instrument pochodzi więc z tego samego okresu co sama świątynia i oznaczony jest numerem opus 598. Posiada sześć głosów, jeden manuał z pedałem oraz pneumatyczną trakturę gry i rejestrów.

Rodzina Grünebergów należała do najbardziej znanych rodzin organmistrzowskich działających na Pomorzu. Ich instrumenty trafiały do wielu kościołów w regionie, dlatego zachowanie oryginalnych organów w niewielkiej świątyni w Lubowidzu znacznie podnosi wartość historyczną tego miejsca.

Co warto zobaczyć przy kościele?

Podczas oglądania świątyni warto zwrócić uwagę nie tylko na jej ogólną bryłę, ale również na detale. Ciekawe są przede wszystkim ceglane elewacje, ryglowa konstrukcja górnej części wieży, rozmieszczone wzdłuż nawy przypory, witraże oraz zabytkowe organy. Interesującym elementem jest także ozdobna metalowa bramka prowadząca na teren kościelny.

Kościół najlepiej oglądać również z niewielkiego oddalenia. Wtedy dobrze widoczne są proporcje całej budowli, smukła wieża oraz kontrast pomiędzy ceglaną częścią świątyni a jej ryglowym zwieńczeniem.

Lubowidz nad Jeziorem Lubowidzkim

Lubowidz położony jest nad Jeziorem Lubowidzkim, dlatego wizytę przy kościele można połączyć ze spacerem po miejscowości lub odpoczynkiem nad wodą. Okolica ma spokojny charakter i znajduje się zaledwie kilka kilometrów od Lęborka, dzięki czemu może być ciekawym dodatkowym punktem podczas zwiedzania ziemi lęborskiej.

Sama miejscowość ma również znacznie dłuższą historię niż stojący tu kościół. W okolicach Lubowidza odkrywano stanowiska archeologiczne świadczące o dawnym osadnictwie na tych terenach. Dzięki temu wieś może zainteresować zarówno osoby szukające spokojnych miejsc nad jeziorem, jak i turystów zainteresowanych historią Pomorza.

Czy warto zobaczyć kościół w Lubowidzu?

Kościół pw. św. Stanisława Kostki nie jest monumentalną świątynią, ale posiada kilka elementów, które zdecydowanie zasługują na uwagę. Ponadstuletnia historia, neogotycka architektura, ryglowa część wieży, zachowane witraże oraz oryginalne organy Grüneberga z 1909 roku sprawiają, że jest to jeden z ciekawszych zabytków Lubowidza.

Jeżeli zwiedzasz okolice Lęborka lub wypoczywasz nad Jeziorem Lubowidzkim, warto zatrzymać się tutaj choć na chwilę. To spokojny, mało oczywisty zabytek, który dobrze pokazuje historię i dawną architekturę tej części Pomorza.